Asözbey

Bir binanın ya da aynı bölgede yer alan birden fazla yapının iklimlendirilmesinde doğru sistemin seçimi, projecilerin karşılaştıkları ve çözülmesi gereken çok kritik bir problemdir. Bu kararda insan faktörü göz önünde tutulurken, seçilen sistemin bina ile uyumlu olmasına da dikkat edilmelidir. Ayrıca yatırımcının istekleri ve sistemin ekonomikliği de çok önemlidir. Yatırımcı en düşük ilk yatırım maliyeti ve isletme masrafı olan sistemi arayacağından sistem seçiminde bu konuya dikkat edilir.

İklimlendirme Sistemleri:

Kapalı bir mahaldeki hava şartlarının (sıcaklık, nem) sabit tutulması tekniğidir. Klima genelde iki amaçla yapılır. İnsan faktörü esas alınarak yapılan "Konfor Kliması", üretilen mamul esas alınarak yapılan "Endüstriyel Klima" olarak adlandırıldı.

İklimlendirme sistemleri dört ana grupta toplanabilir. Bunlar; "Direk Genleşmeli", "Tüm Sulu" "Tüm Havalı" "Hava ve Sulu" sistemlerdir.

Direk Genleşmeli Sistemler

Bu sistemde soğutucu akışkan, doğrudan, havayı soğutmak amacıyla kullanılan soğutucu coilde (bataryada) buharlaşır. Kompresörü hava soğutmalı kondenseri ve hava soğutucusu ile birlikte aynı kabin içinde gruplanmış sistemler mevcut olduğu gibi kondenser ve hava soğutma ünitesinin ayrık olduğu sistemler de mevcuttur.

Pencere Tipi Paket Sistemler

Kompresör, hava soğutmalı kondenser ve ekipmanları ile hava şartlandırma ünitesi aynı kabin içerisine yerleştirilmiştir. Kapasiteleri 1/3-3 ton arasındadır. Genellikle pencere veya duvara monte edilirler. Bu tipler serbest olarak odaya üfleme yaparlar, kanal ile birlikte kullanılmazlar.

Düşey Tip-Salon Tipi Paket Sistemler

Bunlar, direkt olarak havası şartlandırılacak olan mahalde bulunurlar. kondenser ünitesi haricinde tüm üniteler cihazın içindedir. 3-20 ton arasındaki kapasitelerde uygundurlar. Kondenserleri su veya hava soğutmalı olabilir. Havayı direkt olarak iklimlendirilecek mahale üfleyebildikleri gibi, kısa kanallar kullanarak da daha homojen hava dağıtımı sağlayabilirler. Gerektiğinde sisteme dış hava bağlantısı yapabilirler.

Çatı Tipi Paket Sistemler

Dizayn ve uygulamada oldukça yenidir. Restoran, kafeterya ve banka gibi mahaller için yaygın uygulama alanı vardır. Sistemin ekipmanlarının tümü iklimlendirilecek mahalin üzerindeki çatıya yerleştirilir. Sistem, iklimlendirilecek mahal ile gidiş ve dönüş hava kanalları yardımıyla irtibatlandırılmıştır. Bu sistemler genellikle hava soğutmalı kondenser, fan soğutucu coil ünitesi, bazen de gaz ile çalışan yakma fırınından meydana gelir. Mahaldeki hava dağıtım hava kanallarıyla veya doğrudan yapılabilir. 50 ton kapasiteye çıkabilirler. Birçok ünite bir arada kullanılarak verimli zon kontrol yapılabilir.

Split (Ayrık) Sistemler

Bu sisteme split denmesinin nedeni, kondenser ve kompresör ünitesiyle hava şartlandırma cihazının ayırılmış olmasıdır. Bu iki ayrı ünite bakır borular ile irtibatlıdır. Aynı soğutma grubu ile birden fazla mahalin (her bir zon için kullanılan hava şartlandırma cihazları ile) iklimlendirilmesi mümkündür. Sistemin fazla yer işgal etmemesi, fleksibl olması kullanım alanını arttırmaktadır. Soğutma grubu, küçük kapasitelerde klima santrallerine bakır borular ile monte edilerek zonların iklimlendirilmesi sağlanır.

Tüm Sulu Sistemler

Çok odalı binalarda, ofis binaları, otel, motel hastane ve apartmanlarda yaygın olarak kullanılır. Her bir odaya yerleştirilen hava şartlandırma cihazı (fan coil) ile odaların soğutulması sağlanır. Fan coillerde dolaşan su merkezi bir soğutma grubu chillerinde üretilir ve pompalar yardımıyla tesisata gönderilir. Her bir odanın sıcaklığı bir termostat yardımıyla kontrol edilebilir.

Tüm Havalı Sistemler

Merkezi bir klima santralinde şartlandırılan havanın kanallar yardımıyla iklimlendirilecek mahale gönderilmesidir. Özellikle büyük mahallerin iklimlendirilmesinde kullanılır. Merkezi klima santrali; Karışım hücresi, Filtre, aspiratör, vantilatör, ısıtıcı batarya, soğutucu batarya ve nemlendirici hücrelerden meydana gelir. Havanın soğutulması, coilde soğuk su veya doğrudan soğutucu akışkan dolaştırılarak sağlanır.

Hava ve Sulu Sistemler

Bir merkezde şartlandırılan temiz havanın ve merkezi bir soğutma grubunda soğutulan suyun fan coil birimlerine gönderilerek mahallerin, insanların temiz hava ihtiyaçlarını da karşılayarak soğutulması projesidir.

İklimlendirme sistemlerinin seçiminde şu faktörlere dikkat edilmelidir:

- İlk yatırım maliyeti,

- Konfor şartları,

- Gürültü,

- Estetik,

- İşletme maliyeti,

- Montaj kolaylığı sistemlerin Fleksibilitesi,

- enerji tüketimi,

- İşletme kolaylığı

Klima alırken nelere dikkat edilmelidir?

Sadece “bir klima cihazım olsun” mantığı ile hareket edilmemeli, kalitesi kanıtlanmış ürünler tercih edilmelidir. Uzun yıllar beraber olacağımız klimayı satan firmanın tüketici memnuniyetini ilke edinmiş, tüketicisini bilgilendiren, keşif ve montaj hizmetini sorunsuz gerçekleştirebilen, servis ağı güçlü, kaliteden taviz vermeyen bir firma olmasına dikkat edilmelidir. Klima satın alırken kullanılacak cihazın modeli tercihi ve kapasitesi hakkında uzman kişilerin tavsiyeleri dikkate alınmalıdır.

Hangi kapasitede klima seçmeliyiz?

Isıtılması ve soğutulması düşünülen alanın ısı kayıplarının ne kadar olduğu, hangi model klimanın kullanılması gerektiği önemlidir. Elektrik enerjisini konfora dönüştüren cihazlar olarak da tarif edebileceğimiz klimaların ısıtma ve soğutma kapasiteleri binanın yapısına, iç ve dış ortam şartları gibi birçok parametreye bağlıdır ve mutlaka uzman kişiler tarafından hesaplanmalıdır. Teknik etüt yapılmadan kullanılan cihazlardan tam verim alınamayacağı gibi maliyet ve işletme bedelleri de daima yüksek olacaktır.

Klima nasıl monte edilmelidir?

Klima cihazlarının seçimi kadar montaj yeri ve montaj şekli de çok önemlidir. Bu nedenle klima, uzman ve tecrübeli bir ekip tarafından teknik özellikler ve tüketicinin isteği de göz önünde bulundurularak tam bir estetik arz edecek şekilde monte edilmelidir.

Split: İngilizceden gelen bir kelimedir. “ Ayrık” anlamına gelir. Klimanın iç ve dış iki ayrı üniteden geldiğini anlatır.

Heat pump:Türkçe karşılığı ısı pompasıdır. Bu özelliğe sahip klimalar elektrik enerjisini direkt olarak ısıya çevirmek yerine, dışarıdaki ısıyı içeriye taşıyarak ortamı ısıtırlar.

Kompresör: Soğutucu akışkanı evaparatörden kondensöre pompalayan klimanın önemli bir parçasıdır.

Evaporatör: Klimanın soğutma yaparken soğutucu akışkanın sıvı olarak girip buharlaşarak gaz olarak çıktığı eşanjördür. Split klimalarda iç ünitelerdedir.

Kondansör: Klimanın soğutma yaparken soğutucu akışkanın gaz olarak girip soğuyup yoğunlaşarak sıvı olarak çıktığı eşanjördür. Split klimalarda dış ünitelerdedir.

BTU: İngilizce British Thermal Unit (İngiliz ısı birimi) sözcüklerinin kısaltılmasından oluşur.Bir libre suyun sıcaklığını bir Fahrenhayt değiştirmek için gereken ısı miktarıdır. Klimalarda Btu/h olarak yani klimanızın bir saatte ortamdan taşıdığı ısı miktarını belirtmek için kullanılır.

COP: Klimanızın birim zamanda yaptığı ısıtma veya soğutma miktarının harcadığı elektrik enerjisine oranıdır. COP iç, dış ortam sıcaklıklarına ve klimanın kalitesine bağlıdır.